پنجم ماه می (۱۵ اردیبهشت)، از سوی سازمان جهانی بهداشت (WHO) به عنوان روز جهانی بهداشت دست نامگذاری شده است. این روز فرصتی است تا بار دیگر بر یکی از سادهترین، کمهزینهترین و در عین حال مؤثرترین راهکارهای قطع زنجیره انتقال بیماریها تأکید کنیم. در محیطهای درمانی، بهداشت دست تنها یک توصیه بهداشتی نیست، بلکه یک «استاندارد اخلاقی و حرفهای» برای حفظ جان بیماران و کارکنان سلامت است.
چرا بهداشت دست اولویت اول ماست؟
عفونتهای مرتبط با مراقبتهای سلامت (HAIs) سالانه میلیونها بیمار را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهند. این عفونتها منجر به افزایش طول دوره بستری، هزینههای سرسامآور درمانی و در موارد جدی، مرگومیر میشوند.
تحقیقات نشان میدهند که رعایت صحیح بهداشت دست توسط کادر درمان و مراجعین، میتواند تا ۵۰ درصد از بروز عفونتهای بیمارستانی پیشگیری کند. دستهای ما اصلیترین ابزار مراقبت هستند، اما در صورت عدم رعایت بهداشت، میتوانند به اصلیترین ناقل میکروارگانیسمهای مقاوم به درمان تبدیل شوند.
موازین پیشگیری و کنترل عفونت: مکمل بهداشت دست
اگرچه بهداشت دست ستون فقرات ایمنی است، اما زمانی بیشترین تأثیر را دارد که در کنار سایر موازین پیشگیری و کنترل عفونت (IPC) قرار گیرد. این موازین شامل موارد زیر است:
- استفاده صحیح از تجهیزات حفاظت فردی (PPE): استفاده بهجا از دستکش، ماسک و گان.
- گندزدایی محیط و تجهیزات: پاکسازی مستمر سطوح بالینی و ابزارهای پزشکی.
- مدیریت پسماندهای عفونی: پیشگیری از مواجهههای شغلی و محیطی.
- احتیاطهای استاندارد: برخورد هوشمندانه با هرگونه ترشحات و مایعات بدن به عنوان منبع بالقوه آلودگی.
ترکیب این دو عامل (بهداشت دست + موازین کنترل عفونت)، «بار ناشی از بیماریهای عفونی» را به شکل چشمگیری کاهش داده و محیط بیمارستان را به مکانی امن برای بهبود بیماران تبدیل میکند.
پنج موقعیت طلایی بهداشت دست (طبق استاندارد WHO)
یادآوری این پنج لحظه برای تمامی کادر درمان الزامی است:
- قبل از تماس با بیمار: برای محافظت از بیمار در برابر میکروبهای روی دست شما.
- قبل از انجام پروسیجرهای آسپتیک (تمیز): برای جلوگیری از ورود میکروبها به بدن بیمار.
- بعد از مواجهه با مایعات بدن بیمار: برای محافظت از خود و محیط بیمارستان.
- بعد از تماس با بیمار: برای محافظت از خود و تجهیزات در برابر آلودگی.
- بعد از تماس با محیط اطراف بیمار: حتی اگر مستقیماً با بیمار تماس نداشتهاید.
پیام ما به مراجعین و همراهان عزیز
ایمنی بیمار یک مسئولیت مشترک است. ما از شما درخواست میکنیم:
- هنگام ورود و خروج از بخشهای بستری، حتماً از محلولهای ضدعفونیکننده دست استفاده کنید.
- از دست زدن به پانسمانها، آنژیوکتها و تجهیزات متصل به بیمار خودداری کنید.
- در صورت مشاهده علائم سرماخوردگی، حتماً از ماسک استفاده کرده و بهداشت دست را با جدیت بیشتری رعایت کنید.
سخن پایانی
بیمارستان اردیبهشت فردشیراز متعهد است با سختگیری در اجرای پروتکلهای کنترل عفونت، محیطی ایمن را برای مراجعین فراهم آورد. بیایید با هم، با دستان پاک، مراقبتی ایمن را به بیمارانمان هدیه دهیم.
“دستان پاک، نجاتبخش زندگی است.”